संस्‍कृत शब्‍दकोश

संस्‍कृत हिन्‍दी अंग्रेजी शब्‍दकोश | SANSKRIT HINDI ENGLISH DICTIONARY

बहुवचनम् - का अर्थ


संस्‍कृत :
  • बहुवचनम्
हिन्‍दी :
  • बहुवचन
  • दो से अधिक लोग
अंग्रेजी :
  • plural

शब्‍दप्रकार : संज्ञा
शब्‍दवर्ग : नपुंसकलिंग
विवरण : संस्‍कृत में तीन वचन होते हैं, एकवचन - एक वस्‍तु या व्‍यक्ति, द्विवचन - दो वस्‍तु या व्‍यक्ति तथा बहुवचन - दो से अधिक वस्‍तुएँ अथवा व्‍यक्ति आदि


आज का शब्‍द | Word of the Day

शब्‍द : पुनर्जीवनम्
हिन्‍दी : पुनर्जीवित करना, पुनरुत्थान
अंग्रेजी : resurrect, revive, resuscitate

शब्‍दप्रकार : क्रिया
शब्‍दवर्ग : नपुंसकलिंग
विवरण : पुनः जीवन देना, पुनः उत्थान करना

अष्‍टाध्‍यायी सूत्रपाठ | Sutr of the Day

सूत्र 21 : क्‍िङति च ।। 01/01/05 ।।
अर्थ : गित्, कित् और ङित् प्रत्‍यय के परे होने पर भी इक् के स्‍थान में गुण और वृद्धि नहीं होती है ।
उदाहरण : गिति - जिष्‍णुः । जीतने वाला । भूष्‍णुः । सत्‍तावाला ।

किति - चितः, चितवान् । चयन किया । स्‍तुतः, स्‍तुतवान् । स्‍तुति की । मृष्‍टः, मृष्‍टवान् । शुद्ध किया ।

ङिति - चिनुतः । वे दोनों चुनते हैं । चिन्वन्ति । वे सब चुनते हैं ।


सर्वाधिक खोजे गये शब्‍द

दृष्ट्वा
चूडा
आहारगृहम्
अग्न्यगारः
अग्निहोत्रिन्
अग्निसंस्कारः
अग्निवेला
अग्निमत्
अग्निधा
कौ (द्वि.)
अग्नित्रयम्
अग्निचयः
अग्निगृहम्
नाभः
यष्टिमधु
अग्निक्रिया
अग्निकुण्डम्
अग्निकणः
अगोह्यः
अगोचरः
अग्निः
अगृघ्नुः
अपूपः
दालियापुष्पम्
गृहीत्वा
केन्द्रितः
चपलः
तृषा
सिद्धेभ्यः (बहु.)
दक्षिणतः
शाकम्
येषाम् (बहु.)
अगरुः
अगुरुः
अगुण्यः
अगुणीभूतः
अगुणः
अगुणः
अगारः
अगाधः
अगस्त्याश्रमः
अगस्त्यः
अगर्वम्
अगम्यागमनम्
अगम्यः
अगदकारः
अगदतन्त्रम्
अगदः
अगतिकागतिः
वातकुम्भः
वातकः
वातकेतुः
प्रपद्ये
वादकः
मधुकोशेषु
मधुकोषः
सः सुखेन वसति
जनेभ्यः
वर्तनीचालकः
मापकः
तव
अगतिकम्
अगतिः
अगण्यम्
अगण्यता
अगः
अखिलम्
अखर्वः
अखण्डितः
अखण्डमण्डलम्
अखण्डः
अनुपयुक्तः
प्रतिस्पर्धी
अपमानम्
भवतां बहुशः धन्यवादाः
विवाहः
ताडनम्
आदेशः
गुप्तचरः
अक्षोभ्यः
अक्षोटः
अक्षेत्रिन्
अक्षेत्रम्
अक्षुण्णम्
अक्षीणः
अक्षिश्रवस्
अक्षिनिकाणम्
अक्षितम्
अक्षिकूटम्
अक्षि
अक्षारलवणम्
अक्षारः
अक्षरसूत्रम्
अक्षरभूमिका
अक्षरन्यासः
अक्षरम्
अक्षरः
अक्षयाम्भस्
अक्षयः
पठन्ती

सुभाषित | Sukti of the Day

सूक्ति : अधिगतपरमार्थान् पण्डितान् मावमंस्‍था-
स्‍तृणमिवलघुलक्ष्‍मीर्नैव तान् संरुणद्धि ।
अभिनवमदलेखाश्‍यामगण्‍डस्‍थलानाम्,
न भवति विसतन्‍तुर्वारणं वारणानाम् ।। 17 ।।
अर्थ : शास्‍त्रों के वास्‍तविक मर्म को समझाने वाले विद्वानों का अपमान न करें । तुच्‍छ तिनके के समान धन उन्‍हें अपने वश में नहीं कर सकता । नई मदरेखा से सुशोभित काले गण्‍डस्‍थल वाले हाथी को क्‍या कमल के नाल से बांधकर रोका जा सकता है ।।
ग्रन्‍थ : नीतिशतकम्
रचित : भर्तृहरि

लोकोक्तियाँ / मुहावरे

लो./मु. : श्‍वा यदि क्रियते राजा स किं नाश्‍नात्‍युपानहम् ।
आदत सिर के साथ जाती है ।
unavailable
अर्थ : यदि कुत्‍ते को राजा भी बना दिया जाए तो क्‍या वह जूते काटना छोड देता है अर्थात् नहीं छोडता है ।
प्रयोग :