ॐसंस्कृतजगत् शब्दकोशवर्णानुक्रमपाठ-विश्लेषकसीखें← खोज

मुख्य पृष्ठ › आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

दल्

dalआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

दल् [dal], 1 P. (दलति, दलित)

To burst open, split, cleave, crack; दलति हृदयं गाढोद्वेगं द्विधा तु न भिद्यते U.3.31; अपि ग्रावा रोदित्यपि दलति वज्रस्य हृदयम् 1.28; Māl.9.12,2; दलति न सा हृदि विरहभरेण Gīt.7; Amaru.43.

To expand, bloom, open (as a flower); दलन्नवनीलोत्पल U.1; स्वच्छन्दं दलदरविन्द ते मरन्दं विन्दन्तो विदधतु गुञ्जितं मिलिन्दाः Bv.1.15; Śi.6.23; Ki.1.39. -Caus. (द-दा-लयति)

मुख्य शब्दकोश में

अन्य कोशों में यही शब्द

Monier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
(= √दॄ) cl.1. ˚लति (pf. ददाल Bhat2t2. xiv; aor. pl. अदालिषुर्, xv) to crack, fly open, split, open (as a bud) Sus3r. ii, 16 Sis3. ix, 15 Bha1m. i, 4 Amar. Gi1t. Dhu1rtas. : Caus. दालयति, to cause to burst Sus3r. Bhat2t2. : दल्˚ id., Anargh. Gi1t. i, 8 Sch. Page471,2; to expel Ma1lati1m. viii, 1 Katha1s. lviii, 8; cii, 58; cf. अव-, उद्-, वि- .
आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
To cause to burst, tear asunder.

To cut, divide, split.

To dispel, drive or chase away; दलयति परिशुष्य- त्प्रौढतालीविपाण्डुः Māl.8.1.

To wither. -With उद् (caus.) to tear up.
आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
वि To break, split, crack; त्वदिषुभिर्व्यदलिष्यदसावपि N.4.88.

to dig up.
धातुपाठ · पूरा पृष्ठ →
[दल्]अ विशरणे

1P, seṭ, ak

to burst, open
धातुपाठ · पूरा पृष्ठ →
[दल्]अ विदारणे

10P, seṭ, sak

to split, tear