दार
dāraआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोशदारः [dārḥ], 1 A rent, gap, cleft, hole.
A ploughed field. -राः [दारयन्ति (भ्रातॄन्) इति दाराः; cf P.III.3.2. Vārt.]-m. (pl.) A wife; एते वयममी दाराः कन्येयं कुलजीवितम् Ku.6.63; दशरथदारानधिष्ठाय वसिष्ठः प्राप्तः U.4. Pt.1.1; Ms.1.112;2.217; Ś.4.17; 5.29. -Comp. -अधिगम- नम् marriage; Ms.1.112. -अधीन a. dependent on a wife; दाराधीनस्तथा स्वर्गः पितॄणामात्मनश्च ह Ms.9.24. -उप- संग्रहः, -संग्रहः, -ग्रहः, -परिग्रहः, -ग्रहणम् marriage; नवे दारपरिग्रहे U.1.19; ततस्तद्वचसा चक्रे स मतिं दारसंग्रहे Bm.1.95;1.462; यदुच्यते द्विजातीनां शूद्राद्दारोपसंग्रहः । नैतन्मम मतम् Y.1.56. -कर्मन् n., -क्रिया marriage; असपिण्डा च या मातुरसगोत्रा च या पितुः । सा प्रशस्ता द्विजातीनां दारकर्मणि मैथुने ॥ Ms.3.5; सवर्णाग्रे द्विजातीनां प्रशस्ता दारकर्मणि 12; अथ राजा दशरथस्तेषां दारक्रियां प्रति (चिन्तयामास) Rām.1.18.37; (विचिन्त्य) दारक्रियायोग्यदशं च पुत्रम् R.5.4. -बलिभुज् m. a crane, crow.
मुख्य शब्दकोश में
अन्य कोशों में यही शब्द
mf(ई)n. (√दॄ) tearing up, rending (cf. भू-)
m. rent, cleft, hole Ta1n2d2yaBr. xv, 3, 7 (cf. उदर-, कर्बु-, अ-दार-सृत्)
m. pl. (probably not connected with s. दार and √दॄ, but cf. Pa1n2. 3-3, 20 Va1rtt. 4) a wife (wives) Gr2S. Mn. MBh. &c. (˚आन् √कृ or प्र-कृ, take to wife, marry MBh.; cf. कृत-)
rarely m. sg. (A1p. i, 14, 24 Gaut. xxii, 29) f. sg. (BhP. vii, 14, ii) and n. pl. (Pan5c. i, 450) .
[dârá] m. (gnly.) pl. wife: dârân pra kri, marry a wife.