ॐसंस्कृतजगत् शब्दकोशवर्णानुक्रमपाठ-विश्लेषकसीखें← खोज

मुख्य पृष्ठ › आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

दिष्ट

diṣṭaआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

ष्टम् Assignment, allotment

Fate, destiny, good or ill-luck; भो दिष्टम् Ś.2. यश्च दिष्टपरो लोके यश्चापि हठवादिकः । उभावपि शठावेतौ कर्मबुद्धिः प्रशस्यते ॥ Mb.3.32.13.

Order, direction, command; सैनिका भयनाम्नो ये बर्हिष्मन् दिष्टकारिणः Bhāg.4.28.1.

Aim, object.

An appointed place; तं प्रेतं दिष्टमितोऽग्नय एव हरन्ति Ch. Up.5.9.2. -Comp. -अन्तः 'the end of one's appointed time', death; दिष्टान्तमाप्स्यति भवानपि पुत्रशोकात् R.9.79; Rām.2.65.28.-गतिः f. death; याजमानासम्भवादशक्यं हि दिष्टगतौ उत्तरं तन्त्रं कर्तुम् ŚB. on Ms.1.2.57. Hence दिष्टां गतिं गम् = To die. तस्मिंश्च दिष्टां गतिं गते फलं दर्शयति यो दीक्षितानां प्रमीयेत अपि तस्य फलमिति । ŚB. on MS.6.3.24. -दृश् m. the god; यस्य तुष्यति दिष्टदृक् Bhāg.4.21.23. -भाज् God. N.11.129. Chaṇḍū Paṇḍita com. -भावः death; दिष्टभावं गतस्यापि विषये मोदते प्रजा Mb.5.133.37. -भुक् a. reaping the fruit as destined or ordained by god; वसेऽन्यदपि संप्राप्तं दिष्टभुक् तुष्टधीरहम् Bhāg.7.13.39.

मुख्य शब्दकोश में

अन्य कोशों में यही शब्द

Monier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
mfn. shown, pointed out, appointed, assigned (दिष्टा गतिस्, "the appointed way" i.e. death R. ii, 103, 8)

mfn. fixed, settled

mfn. directed, bidden RV. AV. MBh. R. &c.

m. time L.

m. a sort of Curcuma L.

m. N. of a son of Manu मनु Vaivasvata वैवस्वत Pur.

n. appointed place ChUp. v, 9, 2

n. aim, goal TBr. ii, 4, 2, 2 &c.

n. allotment, assignment, decree

n. fate, destiny AV. x, 3, 16 MBh.

n. direction, order,
आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
दिष्ट [diṣṭa], p. p. [दिश्-कर्मणि-क्त]

Shown, indicated, assigned, pointed out.

Described, referred to.

Fixed, settled.

Directed, ordered &c.

Destined (दैवविहित); न दिष्टमर्थमत्येतुमीशो मर्त्यः कथंचन Mb.3.135.55. -ष्टः Time.
Macdonell संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
[dish-ta] pp. √dis; n. direction, order; destiny, fate; place designated: -para, a. trusting to fate; m. fatalist; -bhâva, m. des tined state, death; - ͜ anta, m. destined end, death.