दिष्ट
diṣṭaआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोशष्टम् Assignment, allotment
Fate, destiny, good or ill-luck; भो दिष्टम् Ś.2. यश्च दिष्टपरो लोके यश्चापि हठवादिकः । उभावपि शठावेतौ कर्मबुद्धिः प्रशस्यते ॥ Mb.3.32.13.
Order, direction, command; सैनिका भयनाम्नो ये बर्हिष्मन् दिष्टकारिणः Bhāg.4.28.1.
Aim, object.
An appointed place; तं प्रेतं दिष्टमितोऽग्नय एव हरन्ति Ch. Up.5.9.2. -Comp. -अन्तः 'the end of one's appointed time', death; दिष्टान्तमाप्स्यति भवानपि पुत्रशोकात् R.9.79; Rām.2.65.28.-गतिः f. death; याजमानासम्भवादशक्यं हि दिष्टगतौ उत्तरं तन्त्रं कर्तुम् ŚB. on Ms.1.2.57. Hence दिष्टां गतिं गम् = To die. तस्मिंश्च दिष्टां गतिं गते फलं दर्शयति यो दीक्षितानां प्रमीयेत अपि तस्य फलमिति । ŚB. on MS.6.3.24. -दृश् m. the god; यस्य तुष्यति दिष्टदृक् Bhāg.4.21.23. -भाज् God. N.11.129. Chaṇḍū Paṇḍita com. -भावः death; दिष्टभावं गतस्यापि विषये मोदते प्रजा Mb.5.133.37. -भुक् a. reaping the fruit as destined or ordained by god; वसेऽन्यदपि संप्राप्तं दिष्टभुक् तुष्टधीरहम् Bhāg.7.13.39.
मुख्य शब्दकोश में
अन्य कोशों में यही शब्द
mfn. shown, pointed out, appointed, assigned (दिष्टा गतिस्, "the appointed way" i.e. death R. ii, 103, 8)
mfn. fixed, settled
mfn. directed, bidden RV. AV. MBh. R. &c.
m. time L.
m. a sort of Curcuma L.
m. N. of a son of Manu मनु Vaivasvata वैवस्वत Pur.
n. appointed place ChUp. v, 9, 2
n. aim, goal TBr. ii, 4, 2, 2 &c.
n. allotment, assignment, decree
n. fate, destiny AV. x, 3, 16 MBh.
n. direction, order,
दिष्ट [diṣṭa], p. p. [दिश्-कर्मणि-क्त]
Shown, indicated, assigned, pointed out.
Described, referred to.
Fixed, settled.
Directed, ordered &c.
Destined (दैवविहित); न दिष्टमर्थमत्येतुमीशो मर्त्यः कथंचन Mb.3.135.55. -ष्टः Time.
[dish-ta] pp. √dis; n. direction, order; destiny, fate; place designated: -para, a. trusting to fate; m. fatalist; -bhâva, m. des tined state, death; - ͜ anta, m. destined end, death.