अनृत
anṛtaआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोशअनृत [anṛta], a. [न. त.]
Not true, false (words); ˚तं धनम् Ms.4.17 wrongly got; प्रियं च नानृतं ब्रूयात् 4.138.-तम् Falsehood, lying, cheating; deception, fraud; सत्यानृते अवपश्यञ्जनानाम् Rv.7.49.3; अनृतं जीवितस्यार्थे वदन्न स्पृश्यतेऽनृतैः Mb.7.19.47;1.74.15;8.69.65. ऋतानृते Ms.1.29; साक्ष्येऽनृतं वदन् 8.97; oft. in comp.; पशु˚, भूमि˚, गो˚, पुरुष˚ giving false evidence in the matter of &c.; Ms.9.71.; cf. also: पञ्च कन्यानृते हन्ति दश हन्ति गवानृते । शतमश्वानृते हन्ति सहस्रं पुरुषानृते ॥ Pt.3.18. अनृत personified is the son of अधर्म and हिंसा, husband and brother of निकृति, father of भय, नरक, माया and वेदना. Viṣṇu P.
Agriculture, 'सेवाश्ववृत्तिरनृतं कृषिः' इति कोशात्; आमिषं यच्च पूर्वेषां राजसं च मलं भृशम् । अनृतं नाम तद् भूतं क्षिप्तेन पृथिवीतले ॥ Rām.7.74.16. (opp. सत्य); Occupation of a Vaiśya (वाणिज्य); सत्यानृतं तु वाणिज्यं तेन चैवापि जीव्यते Ms.4.5. -Comp. -देव a. whose gods are not true (Sāy.); यदि वाहमनृतदेव आस Rv.7.14.14; not playing fairly (?). -वदनम्, -भाषणम्, -आख्यानम् lying, falsehood. -वादिन् -वाच् a. a liar. उद्विजन्ते यथा सर्पान्नरादनृतवादिनः Rām.2.19.12. -व्रत a. false to one's vows or promises.
मुख्य शब्दकोश में
अन्य कोशों में यही शब्द
mf(आ)n. not true, false
n. falsehood, lying, cheating
n. agriculture L.
(in comp.)
अनृत [anṛta] ति [ti] क [k] अनृतिन् [anṛtin], (ति) क अनृतिन् a. Lying, a liar. नैवाव्रतो नानृतिको न हिंस्रः Bu. ch.2.11.
[án-rita] a. wrong; untrue, lying; n. wrong; fraud; lie; -pûrvam, ad. falsely; -maya, a. false, lying; -vâk, a. lying; m. liar; -vâdin, a. id.: (di)-tâ, f. untruthfulness; -samhita, a. not keeping engagements; - ͜ abhi- samsana, n. false accusation.