अभिजन
abhijanaआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोशअभिजनः [abhijanḥ], 1 (a) A family, race, lineage; कलहंस- कादभिजनं ज्ञात्वा Māl.8; नाभिजनमीक्षते K.14; पतिं त्यक्त्वा देवं भुवनपतिमुच्चैरभिजनम् Mu.6.6; Ms.4.18; Dk.135,17; U.4. (b) Birth, extraction, descent; तुल्याभिजनेषु भूमिभरेषु (धरेषु ?) राज्ञां वृत्तिः M.1; Ms.1.1; Y.1.123.
High or noble descent, noble birth or family; तान्गुणान्संप्रधार्याहमग्ऱ्यं चाभिजनं तव Rām.4.17.2; स्तुतं तन्माहात्म्यं यदभिजनतो यच्च गुणतः Māl.2.13; शीलं शैलतटात्पत- त्वभिजनः संदह्यतां वह्निना Bh.2.39. M.5.
Forefathers, ancestors; अभिजनाः पूर्वे बान्धवाः Kāśi. on P.IV.3.9; also descendants.
Native country, motherland, ancestral abode (opp. निवास); cf. Sk. on P.IV.3.9 यत्र स्वयं वसति स निवासः (यत्र संप्रति उष्यते Mbh.); यत्र पूर्वैरुषितं सोऽभिजनः इति विवेकः
Fame, celebrity.
The head or ornament of family; यद्विद्वानपि तादृशेऽप्यभिजने धर्म्यात्पथो विच्युतः Mv.1.33.
Attendants, retinue (परिजन q. v.); वयसा शास्त्रतो धैर्यात् कुलेनाभिजनेन च Mb.5.12.15.
मुख्य शब्दकोश में
अन्य कोशों में यही शब्द
m. family, race
m. descendants
m. ancestors
m. noble descent
m. the head or ornament of a family L.
m. native country Pa1n2. 4-3, 90
m. fame, notoriety Ra1jat. &c.
[abhi-gana] m. descent, race; noble birth; good repute; -vat, a. nobly descended.