ॐसंस्कृतजगत् शब्दकोशवर्णानुक्रमपाठ-विश्लेषकसीखें← खोज

मुख्य पृष्ठ › आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

अभियुक्त

abhiyuktaआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

अभियुक्त [abhiyukta], p. p.

(a) Engaged or occupied or absorbed in, applying oneself to, intent on; स्वस्वकर्म- ण्यधिकतरमभियुक्तः परिजनः Mu.1. (b) Diligent, persevering, resolute, zealous, intent, assiduous, zealously engaged, attentive, careful; इदं विश्वं पाल्यं विधिवदभियुक्तेन मनसा U.3.3; Mu.1.13; Dk.55; अश्वावेक्षणेऽनभि- युक्ते Mu.3; भवतु भूयोऽभियुक्तः स्वख्यक्तिमुपलप्स्ये Mu.1; तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् Bg.9.22; Kām.5.77.

Well-versed or proficient in; शास्त्रार्थेष्वभियुक्तानां पुरुषाणाम् Kumārila.

(Hence) Learned, of acknowledged position; a competent judge, an expert, connoisseur, a learned person (m. also in this sense); न हि शक्यते दैव- मन्यथाकर्तुमभियुक्तेनापि K.62; अन्येऽभियुक्ता अपि नैवेदमन्यथा मन्यन्ते Ve.2; सूक्तमिदमभियुक्तैः प्रकृतिर्दुस्त्यजेति ibid.

Attacked, assailed; अभियुक्तं त्वयैनं ते गन्तारस्त्वामतः परे Śi.2. 11; Mu.3.25.

Accused, charged, indicted; Mk. 9.9; prosecuted; a defendant; अभियुक्तोऽभियोगस्य यदि कुर्यादपह्नवम् Nārada.

Appointed. अभियुक्ताश्च ये यत्र यन्निबन्धं नियोजयेत् Śukra 4.545.

Said, spoken.

Proper, just; श्रेयोऽभियुक्तं धर्म्यं च Rām.7.11.38.

Believing, putting faith in; हितेष्वनभियुक्तेन सोऽयमासादितस्त्वया Mb.6.63.2.

मुख्य शब्दकोश में

अन्य कोशों में यही शब्द

Monier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
mfn. applied, intent on (loc.)

mfn. diligent, versed in (loc.)

mfn. appointed

mfn. attacked (by an enemy), assailed

mfn. blamed, rebuked L.

mfn. (in law) accused, charged, prosecuted, a defendant Ya1jn5. &c.

(also) m. pl. N. of the Vais3yas वैश्य s of Kus3a-dvi1pa कुश-द्वीप, BhP.