ॐसंस्कृतजगत् शब्दकोशवर्णानुक्रमपाठ-विश्लेषकसीखें← खोज

मुख्य पृष्ठ › आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

लङ्घ्

laṅghआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

To leap or spring over, go beyond; सागरः प्लवगेन्द्रेण क्रमेणैकेन लङ्घितः Mb.; Ms.4.38.

To pass over, traverse (as distance); अपि लङ्घितमध्वानं बुबुधे न बुधोपमः R.1.47.

To mount upon, ascend; नितम्ब- मिव मेदिन्याः स्रस्तांशुकमलङ्घयत् R.4.52.

To violate, transgress, disobey; स हि निदेशमलङ्घयतामभूत् सुहृदयोहृदयः प्रतिगर्जताम् R.9.9; Y.2.187.

To offend, insult, disrespect, disregard; हस्त इव भूतिमलिनो यथा यथा लङ्घयति खलः सुजनम् । दर्पणमिव तं कुरुते तथा तथा निर्मलच्छायम् ॥ Vās.

To prevent, oppose, stop, avoid, avert; भाग्यं न लङ्घयति कोऽपि विधिप्रणीतम् Subhāṣ; Mk.6.2.

To attack, seize upon, injure, hurt; एषा खलु केसरिणी त्वां लङ्घयति Ś.7; नास्ति खलु विधेरलङ्घनीयम् V.4; R.11.92.

To eat, browse.

To excel, surpass, outshine, eclipse; (यशः) जगत्प्रकाशं तदशेषमिज्यया भवद्गुरुर्लङ्घयितुं ममोद्यतः R.3.48.

To cause to fast.

To shine.

To speak.

अन्य कोशों में यही शब्द

Monier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
(cf. √रंह् and लघु) cl.1 P. A1. (Dha1tup. iv, 34; v, 55) लङ्घति, ˚ते (Gr. also ललङ्घ, ˚घे; aor. अलङ्घीत्, ˚घिष्ट; fut. लङ्घिता; ˚घिष्यति, ˚ते; inf. लङ्घितुम्), to leap over, go beyond (A1.) Pan5cad.; to ascend, mount upon (P.) Bhat2t2.; to pass over meals, abstain from food, fast (P.) Dha1tup.; to dry, dry up, waste, consume L. : Caus. or cl.10 P. (Dha1tup. xxxiii, 87; 121) लङ्घयति (mc. also A. ˚ते; Pass. लङ्घ्यते),
आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
लङ्घ् [laṅgh], 1 U. (लङ्घति-ते, लङ्घित; desid. लिलङ्घिषति-ते)

To spring, leap, go by leaps.

To mount upon, ascend; अन्ये चालङ्घिषुः शैलान् Bk.15.32.

To go beyond, transgress; लङ्घते स्म मुनिरेष विमानान् N.5.4.

To fast, abstain from food.

To dry, dry up (P.).

To diminish, lessen.

To seize upon, attack, eat up, injure; पल्लवान् हरिणो लङ्घितुमागच्छति M.4. -Caus. or 1 U. (लङ्घयति-ते)