ॐसंस्कृतजगत् शब्दकोशवर्णानुक्रमपाठ-विश्लेषकसीखें← खोज

मुख्य पृष्ठ › आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

वह्

vahआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

वह् [vah], 1 U. (वहति-ते, उवाह, ऊहे, अवाक्षीत्, अवोढ, वक्ष्यति-ते, वोढुम्, ऊढ; pass. उह्यते)

To carry, lead, bear, convey, transport (oft. with two acc.); अजां ग्रामं वहति; वहति विधिहुतं या हविः Ś1.1; न च हव्यं वहत्यग्निः Ms.4.249.

To bear along, cause to move onward, waft, propel; जलानि या तीरनिखातयुपा वहत्ययोध्यामनु राजधानीम् R.13.61; त्रिस्रोतसं वहति यो गननप्रतिष्ठाम् Ś.7.6; R.11.1.

To fetch, bring; वहति जलमियम् Mu.1.4.

To bear, support, hold up, sustain; न गर्दभा वाजिधुरं वहन्ति Mk.4.17; ताते चापद्वितीये वहति रणधुरां को भयस्यावकाशः Ve.3.5 'when my father is leading the van &c.'; वहति भुवनश्रेणीं शेषः फणाफलकस्थिताम् Bh.2.35; Ś.7.17; Me.17.

To carry off; take away; अद्रेः शृङ्गं वहति (v. l. for हरति) पवनः किंस्विद् Me.14.

To marry; यद्ढया वारणराजहार्यया Ku.5.7; Ms.3.38.

To have, possess, bear; वहसि हि धनहार्यं पण्यभूतं शरीरम् Mk.1.31; वहति विषधरान् पटीरजन्मा Bv.1.74.

To assume, exhibit, show; लक्ष्मीमुवाह सकलस्य शशाङ्कमूर्तेः Ki.2.59;9.2.

To look to, attend to, take care of; मुग्धाया मे जनन्या योगक्षेमं वहस्व M.4; तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् Bg.9.22.

To suffer, feel, experience; धर्मव्यथां वहति शीतभवां रुजं च Bv.1.94; so दुःखं, हर्षं, शोकं, तोषं &c.

(Intransitive in this and the following senses) To be borne or carried on, move or walk on; वहतं बलीवर्दौ वहतम् Mk.6; उत्थाय पुनरवहत् K.; Pt.1.43,291.

To flow (as rivers); प्रत्यगूहुर्महानद्यः Mb.; परोपकाराय वहन्ति नद्यः Subhāṣ.

To blow (as wind); मन्दं वहति मारुतः Rām.; वहति मलयसमीरे मदनमुपनिधाय Gīt.5.

To breathe. -Caus. (वाहयति-ते)

अन्य कोशों में यही शब्द

Monier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
see √बंह्, p.719.
Monier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
cl.1 P. A1. (Dha1tup. xxiii, 35) व्/अहति, ˚ते (in later language A1. only mc.; Vedic forms which may partly belong to the aor. are व्/अक्षि, वोढम्, ˚ढ्/आम् or वोळ्ह्म्, ˚ळ्ह्/आम्, उहीत, व्/अक्ष्व, वोढ्वम्, ऊढ्वम्, /उहान; pf. उवाह, ऊह्/उः; ऊह्/ए RV. &c.; ववाह, ˚हतुः MBh.; aor. Ved. /अवाक्षीत् or /अवाट् Subj. व्/अक्षत्, ˚अति, Prec. उह्यात्; अवक्षि, अवोढ Gr.; fut. वोढ्/आ Br.; वक्ष्य्/अति, ˚ते AV. &c.; वहिष्यति MBh. &c.;
Monier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
(ifc.; strong form वाह् weak form ऊक्, which with a preceding अ coalesces into औ; cf. Pa1n2. 3-2, 64; iv, 1, 61) carrying, drawing, bearing, holding (cf. अनड्-उह्, अप्सु-वह्, इन्द्र-वह् &c.) .
आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
वंह् [vaṃh], See बंह्.
आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
वंह् [vaṃh], 1 U. (वंहयति-ते) To make bright, illuminate, cause to shine.
आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
To cause to bear or carry, cause to be brought or led.

To drive, impel, direct.

To traverse, pass or go over; स वाह्यते राजपथः शिवाभिः R.16.12; भवान् वाहयेदध्वशेषम् Me.4.

To use, carry; असींश्च वाहयांचक्रुः Bk.14.23.

To place in a boat.

To proceed, go.

To carry out, complete, finish.

To go to, visit. -Desid. (विवक्षति-ते) To wish to carry &c.
धातुपाठ · पूरा पृष्ठ →
[वह्]अ प्रापणे

1U, aniṭ, sak (यज्-आदि)

to bear, lead, carry

laṭ pa./ āt. । HNV ।

1.1 [वहति]/[वहते] 1.2 [वहतः]/[वहेते] 1.3 [वहन्ति]/[वहन्ते]

2.1 [वहसि]/[वहसे] 2.2 [वहथः]/[वहेथे] 2.3 [वहथ]/[वहध्वे]

3.1 [वहामि]/[वहे] 3.2 [वहावः]/[वहावहे] 3.3 [वहामः]/[वहामहे]

luṅ pa. । HNV ।

1.1 [अवाक्षीत्] 1.2 [अवोढाम्] 1.3 [अवाक्षुः]

2.1 [अवाक्षीः] 2.2 [अवोढम्] 2.3 [अवोढ]

3.1 [अवाक्षम्] 3.2 [अवाक्ष्व] 3.3 [अवाक्ष्म]

luṅ āt
धातुपाठ · पूरा पृष्ठ →
[वह्]इ वृद्धौ

1A, seṭ, ak

to grow