विप्रलम्भ
vipralambhaआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोशविप्रलम्भः [vipralambhḥ], 1 (a) Deceiving, deceit, tricking, disappointment; विप्रलम्भोऽयमत्यन्तं यदि स्युरफलाः क्रियाः Mb.3. 31.28; विप्रलम्भोऽपि लाभाय सति प्रियसमागमे Ki.11.27. (b) Delusion; अतिक्लमिता खलु प्रियसखी अनेनानुकूलविप्रलम्भेन Māl. 6.
Especially, deceiving by false statement or by not keeping promises; विप्रलम्भकृत्रिमप्रेमसहजसौहार्दवेदिनं तं विद्येश्वरं सबहुमानं विससर्ज Dk.1.5.
Quarrel, disagreement.
Disunion, separation, disjunction.
The separation of lovers; शुश्रुवे प्रियजनस्य कातरं विप्रलम्भपरिशङ्किनो वचः R.19.18; Ve.2.12.
(In Rhet.) The feeling or sentiment of love in separation, one of the two main kinds of शृङ्गार (opp. संभोग); अपरः (विप्रलम्भः) अभिलाष- विरहेर्ष्याप्रवासशापहेतुक इति पञ्चविधः K. P.4; यूनोरयुक्तयोर्भावो युक्तयोर्वाथवा मिथः । अभीष्टालिङ्गनादीनामनवाप्तौ प्रहृष्यते । विप्रलम्भः स विज्ञेयः -उज्जवलमणिः; cf. S. D.212 et seq.
अन्य कोशों में यही शब्द
m. (fr. Caus.) deception, deceit, disappointment MBh. Ka1v. &c.
m. the being disappointed or deceived through (abl.) MBh. xiv, 133
m. separation of lovers Ragh. Uttarar. &c.
m. disunion, disjunction W.
m. quarrel, disagreement ib.