ॐसंस्कृतजगत् शब्दकोशवर्णानुक्रमपाठ-विश्लेषकसीखें← खोज

मुख्य पृष्ठ › आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

विभ्रम

vibhramaआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

विभ्रमः [vibhramḥ], 1 Roaming or wandering about.

Whirling or going round, rolling about; निवृत्तसर्वेन्द्रियवृत्तिविभ्रमः Bhāg.1.9.31.

Error, mistake, blunder.

Hury, confusion, flurry, perturbation; especially, the flurry, of mind caused by love; चित्तवृत्त्यनवस्थानं शृङ्गाराद्विभ्रमो भवेत्.

(Hence) Putting on ornaments &c. in wrong places through flurry; विभ्रमस्त्वरयाऽकाले भूषास्थानविपर्ययः; यश्चाप्सरोविभ्रममण्डनानां संपादयित्रीं शिखरैर्बिभर्ति Ku.1.4; (see Malli. thereon).

Any amorous or sportive action, amorous paly or movement; Māl.1.26; नवप्रणयविभ्रमा- कुलितमालतीदृष्टयः 9.38.

Beauty, grace, charm; तदा तद- ङ्गस्य बिभर्ति विभ्रमम् N.15.25; U.1.2,34;6.4; Śi.6.46; 7.15;16.64; Māl.7; क्रोधं स्मितं च कुसुमाभरणादि याच्ञा तद्वर्जनं च सहसैव विमण्डनं च । आक्षिप्य कान्तवचनं लपनं सखीभि- र्निष्कारणोत्थितगतं वद विभ्रमं तत् ॥

Doubt, apprehension; आमुक्तमिव पाखण्डं योऽधर्मे धर्मविभ्रमः Bhāg.4.19.12.

Caprice, whim.

Disturbance, perturbation; ऊर्मिव्यतिकरविभ्रमप्रचण्डः Mv.6.26.

Pride; दीर्घमायुः स मे प्रादात्ततो मां विभ्रमोऽस्पृशत् Rām.3.71.9.

मुख्य शब्दकोश में

अन्य कोशों में यही शब्द

Monier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
m. (ifc. f(आ).) moving to and fro, rolling or whirling about, restlessness, unsteadiness Ka1v. VarBr2S. Ra1jat.

m. violence, excess, intensity, high degree (also pl.) Ka1v. Katha1s. &c.

m. hurry, rapture, agitation, disturbance, perturbation, confusion, flurry MBh. Ka1v. &c.

m. doubt, error, mistake, blunder (with दण्डस्य, "erroneous application of punishment") Mn. MBh. &c.

m. illusion, illusive appearance or mer