ॐसंस्कृतजगत् शब्दकोशवर्णानुक्रमपाठ-विश्लेषकसीखें← खोज

मुख्य पृष्ठ › आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

व्यायाम

vyāyāmaआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

व्यायामः [vyāyāmḥ], 1 Entending, stretching out; व्यायामसहमत्यर्थं तृणराजसमं महत् Mb.4.4.6.

Exercise, gymnastic or athletic exercise; व्यायामयोगः Mb.12.59.53 (com. व्यायामयोगः आयुधप्रयोगाभ्यासः); स्थाने शमवतां शक्त्या व्यायामे वृद्धिरङ्गिनाम् Śi.2.94.

Fatigue, labour; व्यायामेन च तेनास्य जज्ञे शिरसि वेदना Mb.3.297.2.

Effort, exertion.

Contention, struggle; व्यायामं मुष्टिभिः कृत्वा तलैरपि समा- गतैः Mb.3.167.4;5.138.25.

Business, occupation.

A difficulty.

A measure of distance (= व्याम q. v.).

Training of the army; व्यायामः स्वसैन्यानाम् Kau. A.1.16.

अन्य कोशों में यही शब्द

Monier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
m. dragging different ways, contest, strife, struggle AV. MBh.

m. exertion, manly effort, athletic or gymnastic exercise (e.g., "playing with heavy clubs", "drawing a bow with a chain" &c.) MBh. Ka1v. &c.

m. (ifc.) exercise or practise in MBh. R. Sus3r.

m. (with Buddhists Buddhists) right exercise or training MWB. 44 (cf. Dharmas. 119)

m. "drawing out, extending", a partic. measure of length, fathom (= वि-याम and