ॐसंस्कृतजगत् शब्दकोशवर्णानुक्रमपाठ-विश्लेषकसीखें← खोज

मुख्य पृष्ठ › आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

संस्था

saṃsthāआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

संस्था [saṃsthā], 1 An assemblage, assembly.

Situation, state or condition of being; सुखं पृष्ट्वा प्रतिवेद्यात्मसंस्थाम् Mb. 5.38.2; विशुद्धविज्ञानधनं स्वसंस्थया Bhāg.1.37.22.

Form, nature; तेषां संस्थां प्रमाणं च भूलोकस्य च वर्णय Bhāg.3.7.27; पीडितो दुहितृशुल्कसंस्थया R.11.38.

Occupation, business, settled mode of life; लोकस्य संस्था न भवेत् सर्वं च व्याकुली- भवेत् Mb.12.56.6; Bhāg.1.44.48; प्रथक्संस्थाश्च निर्ममे Ms.1.21.

Correct or proper conduct.

End, completion; संस्था हि क्रियां प्रति औदासीन्यं, व्यापारान्तरकरणं वा पूर्वस्मात् कर्मणः ŚB. on MS.1.6.3.

Stop, stay.

Loss, destruction.

Destruction of the world.

Resemblance.

A royal decree or ordinance.

A form of Soma sacrifice; सोमस्तु रेतः सवनान्यवस्थितिः संस्था- विभेदास्तव देव धातवः Bhāg.3.13.38.

Death, dying; फलसंस्था भविष्यामि कृत्वा कर्म सुदुष्करम् Mb.3.159.13; संस्थां च पाण्डुपुत्राणां वक्ष्ये कृष्णकथोदयम् Bhāg.1.7.12.

Manifestation, appearance.

Obligation or agreement (समय); कृतां संस्थामतिक्रान्ता भयात् प्रायमुपासिताः Rām.4.57.18.

Cremation.

A spy.

Resembling. -Comp. -वृक्षः a pot-herb; Kau. A.1.2.

मुख्य शब्दकोश में

अन्य कोशों में यही शब्द

Monier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
A1. -तिष्ठते (Pa1n2. 1-3, 22; ep. and mc. also P. -तिष्ठति; Ved. inf. -स्थातोस् A1pS3r.), to stand together, hold together (pf. p. du. -तस्थान्/ए, said of heaven and earth) RV.; to come or stay near (loc.) ib. VS. S3Br.; to meet (as enemies), come into conflict RV.; to stand still, remain, stay, abide (lit. and fig.; with वाक्ये, "to obey") MBh. R. &c.; to be accomplished or completed (esp. applied to rites) Br. S3rS
आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
संस्था [saṃsthā], 1 Ā.

To dwell or live in, stand close together; तीक्ष्णादुद्विजते मृदौ परिभवत्रासान्न संतिष्ठते Mu.3.5.

To stand on.

To be, exist, live.

To abide by, obey, act up to; दारिद्र्यात् पुरुषस्य बान्धवजनो वाक्ये न संतिष्ठते Mk. 1.36.

To be completed; सद्यः संतिष्ठते यज्ञस्तथाशौचमिति स्थितिः Ms.5.98 (= यज्ञपुष्येन युज्यते Kull.).

To come to an end, be interrupted; न तत् संस्थास्यते कार्यं दक्षेणोरीकृ
आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
To establish, settle.

To place.

To compose, collect (oneself).

To subject, keep under control; विषयेषु च सज्जन्त्यः संस्थाप्या आत्मनो वशे (स्त्रियः) Ms.9.2.

To stop, restrain.

To kill.

To build (a town).

To restore.

To heap, store up.

To cremate.