ॐसंस्कृतजगत् शब्दकोशवर्णानुक्रमपाठ-विश्लेषकसीखें← खोज

मुख्य पृष्ठ › आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

स्फुर्

sphurआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

स्फुर् [sphur], 6 P. (स्फुरति, स्फुरित)

(a) To throb, palpitate (as eyes &c.); शान्तमिदमाश्रमपदं स्फुरति च बाहुः कुतः फल- मिहास्य Ś.1.16; स्फुरता वामकेनापि दाक्षिण्यमवलम्ब्यते Māl. 1.8; अभिमतफलशंसी चारु पुस्फोर बाहुः Bk.1.27; स्फुरति हृदयं वाहय रथम् Pratimā 3.1. (b) To shake, tremble, quiver, vibrate in general; स्फुरदधरनासापुटतया U.1.29; 6.33.

To twitch, struggle, become agitated; हतं पृथिव्यां करुणं स्फुरन्तम् Rām.

To start, dart, spring forward; पुस्फुरुर्वृषभाः परम् Bk.14.46.

To spring back, rebound (as a bow.).

To spring or break forth, shoot out, spring up, rise forth; धर्मतः स्फुरति निर्मलं यशः Ku.3.68.

To start into view, become visible or manifest, appear clearly, become displayed; मुखात् स्फुरन्तीं को हर्तुमिच्छति हरेः परिभूय दंष्ट्राम् Mu.1.8; रचितरुचिरभूषां दृष्टिमोषे प्रदोषे स्फुरति निरवसादां कापि राधां जगाद Gīt.11.

To flash, scintillate, sparkle, glitter, gleam, shine; स्फुरतु कुचकुम्भयोरुपरि मणिमञ्जरी रञ्जयतु तव हृदयदेशम् Gīt.1; (तया) स्फुरत्प्रभामण्डलया चकाशे Ku.1.24; R.3.6;5.51; Me.15,27.

To shine, distinguish oneself, become eminent; जातस्तु गण्यते सोऽत्र यः स्फुरत्यन्वयाधिकम् Pt.1.27.

To flash on the mind, rush suddenly into memory.

To go tremulously.

To bruise, destroy. -Caus. (स्फारयति-ते, स्फोरयति-ते)

अन्य कोशों में यही शब्द

Monier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
(cf. √स्फर्) cl.6 P. (Dha1tup. xxviii, 95) स्फुर्/अति (mc. also ˚ते; p. स्फुरत् and स्फुरमाण [qq.vv.]; only in pres. base, but see अप-√स्फुर्; Gr. also pf. पुस्फोर, पुस्फुरे; fut. स्फुरिता, स्फुरिष्यति; aor. अस्फोरीत्; Prec. स्फूर्यात्; inf. स्फुरितुम्), to spurn RV. AV.; to dart, bound, rebound, spring RV. MBh. Ka1v.; to tremble, throb, quiver, palpitate, twitch (as the nerves of the arm S3ak.), struggle Kaus3. MBh.
Monier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
(ifc.) quivering, trembling, throbbing S3is3. ii, 14.
आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
To cause to throb or vibrate.

To cause to shine, irradiate.

To throw, cast. -With अप to shine forth or out. अभि
आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
to spread or be diffused, expand.

to become known.
आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
स्फुर् [sphur], (at the end of a compound) quivering, throbbing; ततः सपत्नापनयस्मरणानुशयस्फुरा Śi.2.14.
धातुपाठ · पूरा पृष्ठ →
[स्फुर्]अ स्फुरणे

6P, seṭ, ak (कुट्-आदि)

to tremble, shine, to be manifest