हलम्
halamआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोशa ploughman.
N. of Balarāma; केशव धृतहलधररूप जय जगदीश हरे Gīt.1; अंसन्यस्ते सति हलभृतो मेचके वाससीव Me.61. -भूतिः, -भृतिः f. ploughing, agriculture, husbandry. -मार्गः a furrow. -मुखम् a ploughshare,-वाहा a particular landmeasure. -सीरः a ploughshare.-हति f.
अन्य कोशों में यही शब्द
आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
हलम् [halam], [हल् घञर्थे करणे क]
A plough; वहसि वपुषि विशदे वसनं जलदाभम् । हलहतिभीतिमिलितयमुनाभम्; or हलं कलयते Gīt.1.
Deformity, ugliness; ततो मया रूपगुणैरहल्या स्त्री विनिर्मिता । हलं नामेह वैरूप्यं हल्यं तत्प्रभवं भवेत् ॥ Rām.7.3. 22.
Hindrance.
Quarrel. -Comp. -अभः a piebald horse.
हलम् [halam], [हल् घञर्थे करणे क]
A plough; वहसि वपुषि विशदे वसनं जलदाभम् । हलहतिभीतिमिलितयमुनाभम्; or हलं कलयते Gīt.1.
Deformity, ugliness; ततो मया रूपगुणैरहल्या स्त्री विनिर्मिता । हलं नामेह वैरूप्यं हल्यं तत्प्रभवं भवेत् ॥ Rām.7.3. 22.
Hindrance.
Quarrel. -Comp. -अभः a piebald horse.
आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
आयुधः an epithet of Balarāma.
N. of the author of अभिधान-रत्नमाला. -ककुद् f. the projecting beam of the plough. -गोलकः a kind of insect; फलं वा मूलकं हृत्वा अपूपं वा पिपीलिकाः । चोरयित्वा च निष्पावं जायते हलगो- लकः ॥ Mb.13 111.1 (com. हलगोलकः दीर्घपुच्छो गोलरूपी कीटविशेषः). -दण्डः the shaft or pole of a plough. -धर, -भृत् m.
आयुधः an epithet of Balarāma.
N. of the author of अभिधान-रत्नमाला. -ककुद् f. the projecting beam of the plough. -गोलकः a kind of insect; फलं वा मूलकं हृत्वा अपूपं वा पिपीलिकाः । चोरयित्वा च निष्पावं जायते हलगो- लकः ॥ Mb.13 111.1 (com. हलगोलकः दीर्घपुच्छो गोलरूपी कीटविशेषः). -दण्डः the shaft or pole of a plough. -धर, -भृत् m.