तॄ
tṝधातुपाठप्लवन-तरणयोः (प्लवनं जले वहनम्, तरणं नद्य्-आदेः पार-गमनम्)
1P, seṭ, sak
to float, swim; to cross over (प्लवन means to ride on the water, and तरण means to go to the far side of a river and so on)
laṭ । HNV ।
1.1 [तरति] 1.2 [तरतः] 1.3 [तरन्ति]
2.1 [तरसि] 2.2 [तरथः] 2.3 [तरथ]
3.1 [तरामि] 3.2 [तरावः] 3.3 [तरामः]
luṅ । HNV ।
1.1 [अतारीत्] 1.2 [अतारिष्टाम्] 1.3 [अतारिषुः]
2.1 [अतारीः] 2.2 [अतारिष्टम्] 2.3 [अतारिष्ट]
3.1 [अतारिषम्] 3.2 [अतारिष्व] 3.3 [अतारिष्म]
luṅ । HNV ।
1.1 [अतारि] 1.2 [अतरिषाताम्]/[अतीर्षाताम्] 1.3 [अतरिषत]/[अतीर्षत]
2.1 [अतरिष्ठाः]/[अतीर्ष्ठाः] 2.2 [अतरिषाथाम्]/[अतीर्षाथाम्] 2.3 [अतरिढ्वम्]/[अतरिध्वम्]/[अतीर्ढ्वम्]
3.1 [अतरिषि]/[अतीर्षि] 3.2 [अतरिष्वहि]/[अतीर्ष्वहि] 3.3 [अतरिष्महि]/[अतीर्ष्महि]
liṭ । HNV ।
1.1 [ततार] 1.2 [तेरतुः] 1.3 [तेरुः]
2.1 [तेरिथ] 2.2 [तेरथुः] 2.3 [तेर]
3.1 [ततार]/[ततर] 3.2 [तेरिव] 3.3 [तेरिम]
ā. li. karmaṇi । HNV ।
1.1 [तरिषीष्ट]/[तीर्षीष्ट] 1.2 [तरिषीयास्ताम्]/[तीर्षीयास्ताम्] 1.3 [तरिषीरन्]/[तीर्षीरन्]
2.1 [तरिषीष्ठाः]/[तीर्षीष्ठाः] 2.2 [तरिषीयास्थाम्]/[तीर्षीयास्थाम्] 2.3 [तरिषीढ्वम्]/[तरिषीध्वम्]/[तीर्षीढ्वम्]
3.1 [तरिषीय]/[तीर्षीय] 3.2 [तरिषीवहि]/[तीर्षीवहि] 3.3 [तरिषीमहि]/[तीर्षीमहि]
अन्य कोशों में यही शब्द
cl.1 P. (rarely A1.) त्/अरति (Subj. त्/अरत् impf. /अतरत्, p. त्/अरत् inf. तर्/अध्यै, ˚रीष्/अनि RV.) cl.5. तरुते (x, 76, 2; Pot. 1. pl. तुर्याम, v f.) cl.3. तितर्ति (BhP.; p. nom. pl. त्/इत्रतस् RV. ii, 31, 2; Pot. तुतुर्य्/आत्, v f. viii), with prepositions Ved. chiefly cl.6 P. A1. (तिर्/अते Subj. तिराति impf. /अतिरत्, p. तिर्/अत् inf. त्/इरम्, त्/इरे RV.; aor. /अतारीत्, i, vii; 1. pl. ˚रिष्म i, vii, ˚रिम viii, 13, 2
तॄ [t]ॄ, 1 P. (तरति, ततार, अतारीत्, तरि-री-ष्यति, तीर्ण)
To cross over, cross; केनोडुपेन परलोकनदीं तरिष्ये Mk.8.23; स तीर्त्वा कपिशाम् R.4.38; Ms.4.77.
(a) To cross over, traverse (as a way); (अध्वानं) ततार ताराधिपखण्डधारी Ku.7.48; Me.19. (b) To sail across, navigate (as a river).
To float, swim; शिला तरिष्यत्युदके न पर्णम् Bk.12.77; Bṛi. S.8.14.
(a) To get over, surmount, overcome, overpower; धीरा हि तरन्त्यापदम
To carry or lead over; तारयस्व च मां गङ्गाम् Rām.7.46.29.
To cause to arrive at; नः पिता योऽस्माकमविद्यायाः परं पारं तारयसीति Praśna Up.6.8.
To save, rescue, deliver, liberate. -Desid. (तितीर्षति, तित- रिषति, तितरीषति) To wish to cross &c.; दोर्भ्यां तितीर्षति तरङ्गवतीभुजङ्गम् K.P.1.