ॐसंस्कृतजगत् शब्दकोशवर्णानुक्रमपाठ-विश्लेषकसीखें← खोज

मुख्य पृष्ठ › आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

मृज्

mṛjआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

मृज् [mṛj], I. 1 P. (मार्जति) To sound. -II 2 P., 1 U. (मार्ष्टि, मार्जयति-ते, ममार्ज-मार्जयांचकार-चक्रे, अमार्जीत्-अमार्क्षीत्, अममार्जत्-त, मार्जिष्यति, मार्क्ष्यति, मार्जयिष्यति-ते, मार्जितुम्-मार्ष्टुम्, मार्जयितुम्, मृष्ट, मार्जित, desid. मिमृक्षति or मिमार्जिषति)

To wipe or wash off, cleanse, clean, sweep clean (fig. also); स्वेदलवान् ममार्ज Śi.3.79; दोषप्रवादममृजन् 5.28; यत्पूर्वं विधिना ललाटलिखितं तन्मार्जितुं कः क्षमः Bh.2.93; त्यागेन पत्न्याः परिमार्ष्टुमैच्छत् R.14.35.

To rub, stroke.

To make smooth, curry (as a horse).

To deck, adorn.

To purify, wash with water, sharpen; ललुः खङ्गान् ममार्जुश्च ममृजुश्च परश्वधान् Bk.14.92 (शुद्धान् चक्रुः or शोधितवन्तः).

अन्य कोशों में यही शब्द

Monier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
(cf. √मर्ज्, मार्ज् and मृश्) cl.2 P. म्/आर्ष्टि (Ved. also A1. मृष्ट्/ए and cl.6 P. A1. मृज्/अति, ˚ते, 3. pl. मृञ्जत RV.; Pot. मृञ्ज्यात् S3Br.; cl.1 P. A. मार्जति, ˚ते MBh.; pf. ममार्ज, ममृज्/ए AV. &c.; 3. pl. ममार्जुः MBh.; मामृजुः RV.; A1. मामृज्/ए, ˚जीत ib.; aor. अमृक्षत्, ˚षत RV. MBh.; अमार्क्षीत् and अमार्जीत् Br.; fut. म्रष्टा Br.; मार्ष्टा or मार्जिता Gr.; म्रक्ष्यते or मार्क्ष्यते Br. &c.; मार्जिष्यति Gr.;
Monier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
(ifc.) see धर्म-मृय् .
धातुपाठ · पूरा पृष्ठ →
[मृज्]ऊ शौचे

10P, veṭ, sak (युज्-आदि)

to clean, purify
धातुपाठ · पूरा पृष्ठ →
[मृज्]ऊष् शुद्धौ

2P, veṭ, sak

to clean, purify

laṭ । HNV ।

1.1 [मार्ष्टि] 1.2 [मृष्टः] 1.3 [मृजन्ति]/[मार्जन्त्]

2.1 [मार्क्षि] 2.2 [मृष्ठः] 2.3 [मृष्ठ]

3.1 [मार्ज्मि] 3.2 [मृज्वः] 3.3 [मृज्मः]

loṭ । HNV ।

1.1 [मार्ष्टु]/[मृष्टात्] 1.2 [मृष्टाम्] 1.3 [मृजन्तु]/[मार्जन्तु]

2.1 [मृड्ढि]/[मृष्टात्] 2.2 [मृष्टम्] 2.3 [मृष्ट]

3.1 [मार्जानि] 3.2 [मार्जाव] 3.3 [मार्जाम]

luṅ । HNV ।

1.1 [अमार्जीत्]/[अमार्क्षीत्