मृज्
mṛjMonier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश(cf. √मर्ज्, मार्ज् and मृश्) cl.2 P. म्/आर्ष्टि (Ved. also A1. मृष्ट्/ए and cl.6 P. A1. मृज्/अति, ˚ते, 3. pl. मृञ्जत RV.; Pot. मृञ्ज्यात् S3Br.; cl.1 P. A. मार्जति, ˚ते MBh.; pf. ममार्ज, ममृज्/ए AV. &c.; 3. pl. ममार्जुः MBh.; मामृजुः RV.; A1. मामृज्/ए, ˚जीत ib.; aor. अमृक्षत्, ˚षत RV. MBh.; अमार्क्षीत् and अमार्जीत् Br.; fut. म्रष्टा Br.; मार्ष्टा or मार्जिता Gr.; म्रक्ष्यते or मार्क्ष्यते Br. &c.; मार्जिष्यति Gr.; inf. मर्ष्टुम्, मार्ष्टुम् and मार्जितुम् MBh. &c.; ind.p. मृष्वा AV.; -मृज्य AV.; -मार्ज्य Ka1v.), to wipe, rub, cleanse, polish, clean, purify, embellish, adorn (A1. also "one's self") RV. &c.; to make smooth, curry (e.g. a horse or other animal) RV.; to stroke R.; to wipe off or out, remove, destroy MBh. Ka1v. &c.; to wipe off or transfer (impurity, debt &c.) from one's self upon (loc.) AV.; to carry away, win RV. i, 174, 4; (मार्ष्टि), to go Naigh. ii, 14 (Nir. xiii, 3): Caus. or cl.10. मर्जयति, ˚ते (Ved., मार्जयति, ˚ते Br. &c.; aor. अममार्जत् Gr.; अमीमृजन्त Br.; Pass. मार्जते Ka1v.), to wipe, rub, cleanse, purify, adorn RV. &c. Page829,3; to wipe off, remove, destroy Ya1jn5. Bhartr2.; (मर्जयते), to move about, roam RV. vii, 39, 3 (Sa1y.): Desid. मिमार्जिषति and मिमृक्षति Gr. : Intens. मर्मृजीति (˚ज्म्/अ, ˚जन्त, p. ˚जान्/अ), मर्मृज्य्/अते RV. AV.; मरीमृज्य्/अते Br.; मर्मार्ष्टि Gr.; to rub or wipe off, clean, purify (A. also "one's self").[cf. Gk. ὀ-μόργνυμι, ἀ-μέργω, ἀ-μέλγω; Lat. mulgere; Slav. mle8sti; Lith. mi4lsti; Germ., melke, Milch; Eng. milk .]
अन्य कोशों में यही शब्द
मृज् [mṛj], I. 1 P. (मार्जति) To sound. -II 2 P., 1 U. (मार्ष्टि, मार्जयति-ते, ममार्ज-मार्जयांचकार-चक्रे, अमार्जीत्-अमार्क्षीत्, अममार्जत्-त, मार्जिष्यति, मार्क्ष्यति, मार्जयिष्यति-ते, मार्जितुम्-मार्ष्टुम्, मार्जयितुम्, मृष्ट, मार्जित, desid. मिमृक्षति or मिमार्जिषति)
To wipe or wash off, cleanse, clean, sweep clean (fig. also); स्वेदलवान् ममार्ज Śi.3.79; दोषप्रवादममृजन् 5.28; यत्पूर्वं विधिना ललाटलिखितं तन्मार्जित
[मृज्]ऊष् शुद्धौ
2P, veṭ, sak
to clean, purify
laṭ । HNV ।
1.1 [मार्ष्टि] 1.2 [मृष्टः] 1.3 [मृजन्ति]/[मार्जन्त्]
2.1 [मार्क्षि] 2.2 [मृष्ठः] 2.3 [मृष्ठ]
3.1 [मार्ज्मि] 3.2 [मृज्वः] 3.3 [मृज्मः]
loṭ । HNV ।
1.1 [मार्ष्टु]/[मृष्टात्] 1.2 [मृष्टाम्] 1.3 [मृजन्तु]/[मार्जन्तु]
2.1 [मृड्ढि]/[मृष्टात्] 2.2 [मृष्टम्] 2.3 [मृष्ट]
3.1 [मार्जानि] 3.2 [मार्जाव] 3.3 [मार्जाम]
luṅ । HNV ।
1.1 [अमार्जीत्]/[अमार्क्षीत्