ॐसंस्कृतजगत् शब्दकोशवर्णानुक्रमपाठ-विश्लेषकसीखें← खोज

मुख्य पृष्ठ › आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

वच्

vacआप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश

वच् [vac], I. 2 P. (Ā. also in non-conjugational tenses; in conjugational tenses it is said to be defective in the third person plural by some authorities, or in the whole plural by others; वक्ति, उवाच, अवोचत्, वक्ष्यति, वक्तुम्, उक्त)

To say, speak; वैराग्यादिव वक्षि K. P.1; (oft. with two. acc.); तामूचतुस्ते प्रियमप्यमिथ्या R.14.6; sometimes with accusative of words meaning 'speech'; उवाच धात्र्या प्रथमोदितं वचः R.3.25;2.59; क एवं वक्ष्यते वाक्यम् Rām.

To relate, describe; रघूणामन्वयं वक्ष्ये R.1.9.

To tell, communicate, announce, declare; उच्यतां मद्वचनात्सारथिः Ś.2; Me.1.

To name, call; तदेकसप्ततिगुणं मन्वन्तरमिहोच्यते Ms.1.79.

To signify, denote (as sense).

To recite, repeat.

To censure; reproach; वृत्तिविज्ञानवान् धीरः कस्तं वा वक्तुमर्हति Mb. 12.132.6. -II. 1 P. To inform, to tell; L. D. B.-Caus. (वाचयति-ते)

अन्य कोशों में यही शब्द

Monier-Williams संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
cl.2 P. (Dha1tup. xxiv, 55) वक्ति (occurs only in sg. वच्मि, वक्षि, वक्ति, and Impv. वक्तु; Ved. also cl.3 P. व्/इवक्ति; pf. उव्/आच, ऊज् RV. &c.; उव्/अक्थ AV.; ववाच, ववक्ष्/ए RV.; aor. अवोचत्, ˚चत RV. &c.; in Veda वेद also Subj. वोचति, ˚ते, वेचाति; Pot. वोच्/एत्, ˚चेत; Impv. वोचतु; Prec. उच्यासम् Br.; fut. वक्त्/आ ib. &c.; वक्ष्य्/अति RV. &c.; ˚ते MBh.; Cond. अवक्ष्यत् Br. Up.; inf. वा*क्तुम् Br. &c.; ˚तवे RV.; ˚तोस्
आप्टे संस्कृत–अंग्रेज़ी कोश · पूरा पृष्ठ →
To cause to speak.

To go over, read, peruse; वाचयति नान्यलिखितं लिखितमनेन वाचयति नान्यः । अयमपरोऽस्य विशेषः स्वयमपि लिखितं स्वयं न वाचयति ॥ Subhāṣ.

To say, tell, declare.

To promise.-Desid. (विवक्षति) To wish to speak, intend to say (something); विवक्षता दोषमपि च्युतात्मना त्वयैकमीशं प्रति साधु भाषितम् Ku.5.81.
धातुपाठ · पूरा पृष्ठ →
[वच्]अ परिभाषणे

2P, aniṭ, sak

to speak, say, tell

laṭ pa. । HNV ।

1.1 [वक्ति] 1.2 [वक्तः] 1.3 [--/--]

2.1 [वक्षि] 2.2 [वक्थः] 2.3 [वक्थ]

3.1 [वच्मि] 3.2 [वच्वः] 3.3 [वच्मः]

vi. li. pa. । DR ।

1.1 [वच्यात्] 1.2 [वच्याताम्] 1.3 [वच्युः]

2.1 [वच्याः] 2.2 [वच्यातम्] 2.3 [वच्यात]

3.1 [वच्याम्] 3.2 [वच्याव] 3.3 [वच्याम]

loṭ pa. । HNV ।

1.1 [वक्तु]/[वक्तात्] 1.2 [वक्ताम्] 1.3 [--/--]

2.1 [वग्धि]/[वक्तात्] 2.2
धातुपाठ · पूरा पृष्ठ →
[वच्]अ परिभाषणे

10P, seṭ, sak (युज्-आदि)

to speak, say, tell